Jeżeli lubicie małe, spokojne włoskie miasteczka, sprawdźcie Frontino w prowincji Pesaro e Urbino na północy Marche. Urocze i pełne kolorów z charakterystyczną wieżą zegarową porośniętą bluszczem, nowoczesną fontanną turyńskiego artysty Franco Assetto i… strachami na wróble.
- Frontino – podstawowe informacje
- Ciekawostki o Frontino
- Co zobaczyć w miasteczku Frontino?
- Zamek w Frontino (Castello di Frontino)
- Wieża Zegarowa
- Strachy na wróble
- Muzeum & Fontanna Franco Assetto
- Kościół Świętych Piotra i Pawła
- Młyn w Pontevecchio i Muzeum Chleba
- Klasztor św. Hieronima
- Klasztor w Montefiorentino
- Punkty widokowe wokół Frontino
- Czego spróbować w borgo Frontino?
Frontino – podstawowe informacje
Frontino znajduje się w prowincji Pesaro e Urbino, w historycznym regionie Montefeltro. Miasteczko położone jest na wysokości około 500 metrów n.p.m., natomiast otaczające je tereny wznoszą się znacznie wyżej, w kierunku Monte Carpegna oraz masywów Sasso Simone i Simoncello.
Borgo leży nad doliną rzeki Mutino i jest częścią obszaru Parco Interregionale del Sasso Simone e Simoncello. To właśnie położenie jest jedną z największych atrakcji Frontino. Z jednej strony mamy niewielkie, bardzo zadbane historyczne centrum, a z drugiej – lasy, góry i szerokie panoramy Montefeltro.
Historia Frontino sięga średniowiecza. Castrum Frontini zostało wymienione w dokumencie cesarza Ottona IV już w 1209 roku. W kolejnych stuleciach miasteczko przechodziło pod kontrolę różnych rodów i władców, aż znalazło się w granicach księstwa Urbino i pozostawało związane z Montefeltro.
Frontino było również ważnym punktem obronnym. Jedną z najbardziej znanych historii związanych z borgo jest bitwa dei Coppi z 1451 roku, kiedy mieszkańcy mieli odpierać atak wojsk Sigismonda Pandolfa Malatesty, wykorzystując do obrony nawet dachówki ze swoich domów.
Ciekawostki o Frontino
- Frontino jest jednym z najmniejszych miasteczek Marche. Według materiałów regionalnych należy do najmniejszych gmin prowincji Pesaro e Urbino pod względem liczby mieszkańców.
- Kamień z rzeki Mutino znajdziecie dosłownie pod nogami. To właśnie kamienie pochodzące z rzeki wykorzystywano do brukowania ulic oraz budowy murów i wież. Dzięki temu historyczne centrum ma bardzo charakterystyczny, surowy wygląd.
- Frontino ma również swój związek ze sztuką współczesną. W centrum znajduje się Museo Franco Assetto, poświęcone twórczości włoskiego artysty Franco Assetto. Artysta pozostawił w miasteczku sporą część swoich prac, a jedna z charakterystycznych fontann w centrum również jest jego dziełem.
- Frontino należy do I Borghi più belli d’Italia, czyli stowarzyszenia najpiękniejszych małych miejscowości we Włoszech, a także posiada wyróżnienie Bandiera Arancione przyznawane przez Touring Club Italiano.
- Ciekawa jest także historia miejscowego młyna. Mulino di Pontevecchio był związany z funkcjonowaniem zamku i służył między innymi do produkcji mąki oraz zaopatrywania mieszkańców w chleb. Młyn miał również funkcję obronną – wyposażono go w wieżę strażniczą. Dzisiaj działa tutaj muzeum poświęcone historii chleba i tradycyjnego młynarstwa.
Co zobaczyć w miasteczku Frontino?
Zamek w Frontino (Castello di Frontino)
Zwiedzanie Frontino najlepiej rozpocząć od dawnego zamku, wokół którego powstało całe borgo. Do dzisiaj zachowały się fragmenty średniowiecznych murów i elementy dawnych fortyfikacji. Frontino przez wieki miało przede wszystkim znaczenie obronne. Dzisiaj po dawnym zamku pozostała przede wszystkim charakterystyczna zabudowa historycznego centrum, ale spacer po jego uliczkach pozwala łatwo wyobrazić sobie, jak wyglądało to miejsce kilkaset lat temu. Warto nie spieszyć się podczas spaceru, Frontino jest małe i najlepiej po prostu dać się tutaj trochę „zgubić”.

Wieża Zegarowa
Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Frontino jest Torre dell’Orologio, czyli Wieża Zegarowa. To właśnie ją zobaczycie jako jedną z pierwszych, wchodząc do historycznego centrum. Wieża była pierwotnie częścią średniowiecznego systemu obronnego i pełniła funkcję strażniczą. Z czasem pojawił się na niej zegar i dzwon. Ta ceglana wieża to chyba najbardziej charakterystyczny element miejscowości, głównie ze względu na porastający ją bluszcz, która całkowicie zmienia jej wygląd w zależności od pory roku. Ja widziałam Frontino latem, ale muszę pojechać tam też jesienią, kiedy wieża ma piękne, ciepłe pomarańczowo-brązowe barwy 🙂

Strachy na wróble
Jeśli odwiedzicie Frontino w lipcu lub sierpniu, możecie być trochę zaskoczeni. Spacerując po miasteczku, będziecie co chwilę wpadać na… stracha na wróble! I to nie jednego, ale całe mnóstwo. Właśnie w wakacyjnych miesiącach Frontino odbywa się Festival degli Spaventapasseri, czyli Festiwal Strachów na Wróble, podczas którego tradycyjne kukły, które dawniej miały za zadanie odstraszać ptaki z pól, na kilka tygodni stają się ozdobą całego borgo. Impreza organizowana jest tutaj od 2014 roku.

Muzeum & Fontanna Franco Assetto
Nieco bardziej nietypową atrakcją Frontino jest Museo di Franco Assetto. Poświęcone jest twórczości włoskiego artysty Franco Assetto. Muzeum jest ciekawym uzupełnieniem spaceru po średniowiecznym borgo. Zamiast kolejnego muzeum prezentującego wyłącznie historię miejscowości znajdziemy tutaj sztukę współczesną, która tworzy interesujący kontrast z kamienną zabudową Frontino.
Z twórczością Franco Assetto związana jest również Fontana di Franco Assetto znajdująca się na końcu historycznego centrum. To charakterystyczna, współczesna fontanna, która dobrze wpisuje się w niewielką przestrzeń starego miasta. To również jedno z miejsc, z których można podziwiać panoramę okolicznych wzgórz.

Kościół Świętych Piotra i Pawła
Podczas spaceru po centrum warto zajrzeć również do kościóła Świętych Piotra i Pawła (Chiesa dei Santi Pietro e Paolo). Kościół jest niewielki i dość łatwo go przeoczyć, ponieważ jego wejście znajduje się nieco z boku głównej przestrzeni borgo. W środku zachowały się dzieła sztuki sakralnej, między innymi obraz z początku XVII wieku przypisywany Antonio Cimatori, znanemu jako il Visaccio. Artysta należał do kręgu szkoły Federico Barocciego. To jeden z tych niewielkich kościołów, do których warto wejść choćby na kilka minut, jeśli akurat są otwarte.
Młyn w Pontevecchio i Muzeum Chleba
Jeżeli macie trochę więcej czasu, wybierzcie się poza centrum do młynu Mulino di Pontevecchio. Zabytkowy młyn wodny jest jednym z ciekawszych miejsc związanych z codziennym życiem dawnych mieszkańców Frontino i okolic. Młyn służył przede wszystkim do mielenia zboża i produkcji mąki. Dzisiaj można tutaj zobaczyć dawne urządzenia i poznać tradycyjny sposób produkcji mąki oraz chleba. Znajduje się tutaj również Museo del Pane, czyli Muzeum Chleba. To niewielka, ale ciekawa atrakcja, szczególnie jeśli podczas podróży po Włoszech interesują Was miejsca pokazujące nie tylko wielką historię, ale również zwyczajne życie mieszkańców.

Widoki wokół Frontino
Frontino warto odwiedzić również dla samych widoków. Borgo położone jest w niezwykle malowniczej części Montefeltro, u stóp Monte Carpegna, nad doliną rzeki Mutino. Jednym z najlepszych miejsc na panoramę jest okolica murów zamkowych oraz plac przy Fontannie Franco Assetto. W pogodny dzień można stąd zobaczyć nie tylko najbliższe wzgórza, ale również dalsze pasma Apeninów.
Jeżeli macie samochód, warto również wyjechać kawałek poza Frontino i potraktować okoliczne drogi jako część wycieczki. W kierunku Monte Carpegna i Parco Naturale del Sasso Simone e Simoncello znajdziecie wiele miejsc, w których można zatrzymać się na chwilę i podziwiać charakterystyczny krajobraz Montefeltro.

Frontino to jedno z tych miejsc w Marche, które nie potrzebują dziesiątek zabytków, żeby zrobić wrażenie. Jest małe, spokojne i bardzo zadbane. Ma średniowieczną historię, piękne położenie, interesujące zabytki i przede wszystkim klimat prawdziwego włoskiego borgo, którego nie trzeba zdobywać w pośpiechu.
