Boże Narodzenie w regionie Marche to, tak jak w całej Italii, czas pełen ciepła, rodzinnej atmosfery i… dobrego jedzenia! W tym artykule zebrałam dla Was kilka najważniejszych tradycji związanych z tym okresem, listę potraw, które pojawią się na świątecznym stole oraz najciekawsze cykliczne wydarzenia, w których warto wziąć udział. Pamiętajcie, że Włochy to kraj pełen różnorodności i to, że coś praktykuje się w rodzinie mojego męża w Marche wcale nie oznacza, że w innych regionach Italii robi się tak samo. Każdy region, a niekiedy nawet prowincja czy gmina to inne obyczaje, dania itd.
Na zdjęciu głównym miasteczko Gradara (prowincja Pesaro e Urbino) w świątecznej odsłonie. ✨
- Boże Narodzenie w regionie Marche
- Tradycje świąteczne w Marche
- Typowe potrawy bożonarodzeniowe
- Cykliczne eventy świąteczne w Marche
Boże Narodzenie w regionie Marche
Jednym z najważniejszych elementów świąt w regionie Marche jest spotkanie przy wspólnym stole. Święta to czas, kiedy rodziny i przyjaciele gromadzą się, by wspólnie ucztować od Wigilii aż po drugi dzień Świąt. Uwierzcie mi, że to prawdziwy maraton kulinarny! W tym roku będę w Marche na święta dopiero po raz drugi, ale do dziś pamiętam sprzed kilku lat te suto zastawione stoły 🙂 Zresztą święta to święta – czy to Włochy czy Polska – w tym czasie nie liczy się kalorii!
W Wigilię, podobnie jak u nas, nie je się mięsa. Menu 24 grudnia obejmuje ryby, owoce morza i słodkości, wśród których nie może zabraknąć tradycyjnych panettone i pandoro. W Marche nie brakuje wariantów tych świątecznych ciast z lokalnymi składnikami, i tak na sklepowych półkach można znaleźć panettone z likierem anyżowym Varnelli czy dziką wiśnią visciola.
CIEKAWOSTKA: Visciole to włoskie określenie dzikich wiśni lub wiśni o wyjątkowym, intensywnym smaku. Najczęściej odnosi się do szczególnego rodzaju wiśni występujących w środkowych Włoszech, głównie w regionach takich jak Marche i Lacjum. Są one mniejsze i bardziej aromatyczne niż typowe wiśnie, a ich smak jest lekko kwaskowaty z nutą słodyczy.
W świąteczne dni zazwyczaj nie je się obfitych śniadań, bo przecież trzeba zostawić miejsce w brzuchu na kolejne posiłki… 🙂 W rodzinie mojego męża zazwyczaj je się kawałek wspomnianych już wyżej panettone czy pandoro z cappuccino lub sokiem pomarańczowym. Za to bożonarodzeniowy obiad trwa spokojnie kilka godzin. Pierwsze dania to zazwyczaj cappelletti in brodo lub vincisgrassi (więcej o nich przeczytacie za chwilę). Jednym z najbardziej charakterystycznych drugich jest pieczony kapłon (🇮🇹 il cappone – kastrowany kogut). Kolacja z kolei jest mniej formalna – zwykle odgrzewa się wtedy potrawy z obiadu, aby nic się nie zmarnowało.
Tradycje świąteczne w Marche
Święta w Marche to prawdziwa uczta dla zmysłów. Je się dużo i powoli, celebrując każdy posiłek. Tradycja długich obiadów i kolacji symbolizuje czas spędzony z rodziną – coś, co w okresie świątecznym jest najważniejsze. ☺️
Po posiłku rodziny często zasiadają do gry w karty, takie jak briscola czy scopone, które są ulubionymi rozrywkami mieszkańców Marche. Nieodłącznym elementem świątecznych wieczorów jest także tombola – tradycyjna gra losowa podobna do bingo. Polega na losowaniu numerów z woreczka lub pojemnika, które gracze zaznaczają na swoich kartach z losowo rozmieszczonymi liczbami. Wygrywa osoba, która jako pierwsza osiągnie określony układ, np. pełny rząd lub całą kartę. W tombolę grają dosłownie wszyscy. Zdarza się, że do gry zasiada kilka pokoleń 😀 W rodzinie Alessandro najczęściej wygrywa babcia Franca, która ma ponad 90 lat!
Gdy pogoda dopisuje, popularne są długie spacery po okolicznych parkach czy plażach. Minimum godzinna przechadzka to nie tylko sposób na spalenie wielu spożytych kalorii, ale i okazja do podziwiania przystrojonych świątecznie miasteczek. ✨ W Marche odbywają się liczne jarmarki bożonarodzeniowe, gdzie można kupić ręcznie robione ozdoby, zabawki czy akcesoria, lokalne produkty i spróbować tradycyjnych przysmaków. Długi świąteczny spacer można zatem spokojnie połączyć z jeżdżeniem na łyżwach albo przystankiem na grzane wino lub gorącą czekoladę.
W regionie Marche już tradycją stał się organizowany od kilku lat konkurs na najpiękniejsze drzewko bożonarodzeniowe, który w tym roku odbędzie się od 11 do 26 grudnia. W rywalizacji biorą udział udekorowane choinki z gmin regionu, podzielonych na dwie kategorie: gminy z liczbą powyżej i poniżej 10 000 mieszkańców. Organizatorem jest strona Dubbing Marche – La Voce delle Marche, która od 2018 roku prowadzi tę świąteczną inicjatywę, a na co dzień promuje region za pomocą dubbingów, filmów i satyrycznych postów.
Głosy będzie można oddawać na stronie: www.dubbingmarche.it. Część dochodów z konkursu trafi na cele charytatywne.
Typowe potrawy bożonarodzeniowe
W regionie Marche Boże Narodzenie to czas wyjątkowych potraw, które podkreślają bogactwo lokalnych tradycji kulinarnych. Zostawiam tu kilka przykładów tradycyjnych dań i słodkości, które zwykle spożywa się w tym okresie:
- cappelletti in brodo – małe pierożki wypełnione mięsnym nadzieniem, podawane w aromatycznym rosole;
- vincisgrassi – tradycyjna zapiekanka makaronowa przypominająca lasagne, ale bogatsza w smaku dzięki wielowarstwowym płatom makaronu, beszamelowi i mieszance mięsnego ragù;
- carne di cappone – pieczony kapłon, serwowany z dodatkami, charakteryzuje się delikatnym i soczystym mięsem;
- brodetto – rybna zupa z różnych gatunków ryb i owoców morza, często doprawiona pomidorami i aromatycznymi przyprawami;
- baccalà – suszony i solony dorsz, przygotowywany w różnych wersjach, np. pieczony lub duszony z ziemniakami i pomidorami.
Na deser królują słodkości:
- panettone i pandoro – miękkie ciasta drożdżowe, odpowiednio z bakaliami lub posypane cukrem pudrem, w Marche dostępne też z lokalnymi dodatkami;
- torrone – nugat przygotowywany z miodu, orzechów (zwykle migdałów lub orzechów laskowych) i białek jaj, o twardej lub miękkiej konsystencji. Istnieje też wersja czekoladowa o różnych wariantach, z orzechami, pistacjami, migdałami itd;
- frustingo – tradycyjne ciasto świąteczne, przygotowywane z suszonych fig, orzechów, migdałów, miodu, rodzynek i przypraw korzennych.
Żadne święta w naszym regionie nie mogą obyć się bez lokalnego wina. Do mięsnych potraw podaje się zazwyczaj czerwone, natomiast do dań rybnych białe – zobacz jakie są najpopularniejsze wina z regionu Marche.
Cykliczne eventy świąteczne w Marche
W regionie Marche okres Bożego Narodzenia obfituje w wyjątkowe wydarzenia, które na stałe wpisały się w kalendarz świątecznych atrakcji. Co roku przyciągają one coraz większą liczbę odwiedzających, zachwycając zarówno mieszkańców, jak i turystów swoją magią, tradycją i niepowtarzalną atmosferą. Oto one! Klikając w tytuł wydarzenia przekieruję Was na dedykowane im strony internetowe 🙂
Candele a Candelara – Candelara (Pesaro e Urbino)
Coroczny festiwal światła w malowniczym miasteczku Candelara w regionie Marche to niezapomniane wydarzenie, które przenosi odwiedzających w wyjątkowy, magiczny świat. Na kilka chwil (o 17:30 i 19:00) całkowicie gasną elektryczne światła, a miasto rozbłyskuje jedynie blaskiem tysięcy świec, tworząc niepowtarzalną atmosferę. Oprócz zjawiskowych pokazów świetlnych, festiwal oferuje także urokliwe jarmarki świąteczne, koncerty i warsztaty rzemieślnicze, które pozwalają poczuć prawdziwego ducha Świąt. Daty Candele a Candelara 2024 to: 23-24 listopada, 30 listopada-1 grudnia, 7-8 grudnia oraz 14-15 grudnia.
Castello di Natale – Gradara (Pesaro e Urbino)
Gradara to idealne miejsce, aby poczuć prawdziwego ducha Świąt Bożego Narodzenia. Castello di Natale przemienia średniowieczny zamek w magiczną scenerię świąteczną. Odwiedzający mogą podziwiać choinki, dekoracje, iluminacje oraz cieszyć się licznymi atrakcjami, takimi jak jarmark bożonarodzeniowy czy spotkania z postaciami związanymi z tradycjami świątecznymi. Nie brakuje św. Mikołajów i elfów. 🙂 W ramach wydarzenia odbywają się też koncerty, warsztaty dla dzieci i spektakle teatralne, które tworzą niezapomnianą atmosferę.
Festa della Befana – Urbania (Pesaro e Urbino)
To jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń w regionie Marche, obchodzone z okazji Święta Trzech Króli. Co roku, 6 stycznia, miasto ożywa dzięki barwnym paradom, konkursom, warsztatom i licznym atrakcjom dla dzieci i dorosłych. Kulminacyjnym punktem jest spektakularny lot Befany – postaci czarownicy, która zstępuje z wieży ratusza, a następnie rozdziela słodycze i upominki. Zobaczcie sami. ⬇️😉
Region Marche w okresie świątecznym to miejsce pełne radości, tradycji i niezapomnianych wrażeń. Warto zaplanować podróż, by to właśnie tutaj przeżyć magię Bożego Narodzenia! Ktoś z Was się wybiera? ✨☺️
