Na dobry początek chciałabym doprecyzować, że zgodnie z tytułem tego artykułu, nie mam jeszcze włoskiego obywatelstwa. Jestem na etapie, w którym mój wniosek ze wszystkimi wymaganymi dokumentami został zaakceptowany na specjalnym dedykowanym portalu, co uważam na ten moment za połowę sukcesu, bo poprzednie dwa wnioski składane przeze mnie w 2025 roku zostały odrzucone.
Przygotowałam ten tekst dla wszystkich, którym potrzebne są początkowe wskazówki i lista potrzebnych dokumentów do wniosku na podstawie małżeństwa z obywatelem Włoch. Z racji tego, że procedura odbywa się online i nie zawsze jest możliwość zapytania „pani w okienku” czy dany dokument jest ok, wydaje mi się, że ten artykuł będzie pomocny wszystkim Polakom, którzy chcą rozpocząć starania o włoskie obywatelstwo.
- Włoskie przepisy w sprawie obywatelstwa
- Na jakiej podstawie ja ubiegam się o włoskie obywatelstwo?
- Portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
- Lista wymaganych dokumentów, które załączyłam do wniosku o obywatelstwo
Włoskie przepisy w sprawie obywatelstwa
Nie będę tłumaczyć tutaj włoskich dokumentów prawnych, ale zostawię w tej części tekstu kilka informacji w ramach ciekawostki na dobry początek. Kwestię obywatelstwa we Włoszech reguluje ustawa nr 91 z dnia 05.02.1992 roku. Zgodnie z nią można zostać obywatelem/obywatelką Włoch w następujących przypadkach:
- obywatelstwo włoskie automatycznie uzyskuje się na podstawie tzw. prawa krwi (ius sanguinis). Jeżeli przynajmnei jedno z rodziców jest obywatelem włoskim, dziecko w świetle włoskiego prawa je dziedziczy. Właśnie dlatego nasza Matylda jest półwłoszką 🙂 – nie dlatego, że się tu urodziła. Nie ma we Włoszech zastosowania tzw. prawo ziemi (nie wystarczy urodzić się na terenie Włoch, aby uzyskać obywatelstwo).
- małżeństwo z Włochem lub Włoszką – jeśli jest się w związku małżeńskim z obywatelem Włoch, po określonym czasie (w zależności od tego, czy mieszkacie we Włoszech – po 2 latach, czy za granicą – po 3 latach) można złożyć wniosek o obywatelstwo. Od kilku lat wymagany jest również egzamin z języka włoskiego.
- na podstawie legalnego pobytu – obywatelstwo można uzyskać „z czasem” po kilku latach legalnego, nieprzerwanego pobytu we Włoszech (dokładna liczba zależy od sytuacji życiowej).
- dzieci urodzone we Włoszech – mimo że we Włoszech nie obowiązuje prawo ziemi (ius soli), dzieci cudzoziemców urodzone na terenie kraju mogą starać się o obywatelstwo po ukończeniu 18 lat, o ile przez cały czas mieszkały tu legalnie.
- adopcja – dzieci adoptowane przez obywateli Włoch automatycznie nabywają obywatelstwo włoskie.
- wyjątkowe sytuacje – w bardzo szczególnych przypadkach obywatelstwo może zostać przyznane decyzją Prezydenta Republiki, np. za wyjątkowe zasługi dla Włoch.
Na jakiej podstawie ja ubiegam się o włoskie obywatelstwo?
Tak jak wspomniałam na początku tego tekstu, składałam wniosek o obywatelstwo już trzy razy. Pierwsze dwa zostały odrzucone, a trzeci „spodobał się” systemowi bądź urzędnikowi, który przed akceptacją przejrzał moje skrzętnie przygotoywane od miesięcy dokumenty.
Za pierwszym razem próbowałam składać wniosek na podstawie legalnego pobytu. Wniosek został odrzucony, bo według systemu brakowało rozliczenia podatkowego z trzech ostatnich lat, które oczywiście załączyłam. Jako że wypełniałam wniosek na krótko przed upływem dwóch lat od naszego ślubu cywilnego, postanowiłam odczekać kilka miesięcy i złożyć go ponownie właśnie na podstawie małżeństwa z obywatelem włoskim, mając nadzieję, że może będzie troszkę łatwiej. Dlaczego mimo to chciałam najpierw złożyć podanie na podstawie legalnego pobytu? Chyba chciałam udowodnić sobie, że na te obywatelstwo zasłużyłam… No cóż, najwyraźniej nie! 😀
Poza tym: każde podanie o obywatelstwo ma przypisany swój numer identyfikacyjny. W każdym kolejnym podaniu należy podać te poprzednie. Na podanie tych numerów są chyba tylko 4 dostępne pola. Nie wiem co się dzieje, gdy zostają odrzucone 4 kolejne wnioski o obywatelstwo. Dla mnie jeszcze tych pól wystarczyło 🙂
Portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
Od 2015 roku procedura składania wniosku o obywatelstwo włoskie odbywa się wyłącznie online – bez wizyt w prefekturach czy na poczcie. Wniosek składa się przez portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, czyli Portale Servizi Ministero dell’Interno, który znajdziecie pod następującym linkiem: https://portaleservizi.dlci.interno.it/
Obywatelstwo to CITTADINANZA, więc żeby móc wygenerować odpowiednie podanie, najpierw należy przejść do odpowiedniej sekcji (drugie okienko): https://portaleservizi.dlci.interno.it/AliCittadinanza/ali/home.htm
Osoby zameldowane we Włoszech muszą posiadać SPID, natomiast osoby mieszkające za granicą zakładają konto bezpośrednio na portalu.
SPID (Sistema Pubblico di Identità Digitale) to taka włoska tożsamość cyfrowa – coś w rodzaju jednego loginu i hasła do wszystkich państwowych serwisów online.
Co ciekawe, mimo że to serwis internetowy, i czysto teoretycznie powinien być dostępny 24 godziny na dobę, w tym przypadku tak nie jest 😀 Na Portale Servizi Ministero dell’Interno można się zalogować od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-20.00 oraz w soboty od 8.00 do 14.00. W innych godzinach traficie na to okienko:
Po zalogowaniu się do serwisu cała procedura jest dość intuicyjna. Na samym początku trzeba wybrać na jakiej podstawia składa się wniosek. Potem w zależności od wybranej opcji wypełnia się kilka sekcji ze wszystkim danymi osobowymi (niestety niektóre dane, m.in. imię, nazwisko, data i miejsce urodzenia trzeba wypełniać ręcznie w każdej sekcji). W niektórych są też specjalne pola, gdzie załącza się wymagane pliki (na przykład pdf z aktem urodzenia).
TIP: Jeżeli przesyłacie pdf w Waszym podaniu i zapisujecie zmiany, a kółeczko ładowania strony kręci się w nieskończoność, będzie szybciej, gdy odświeżycie stronę i zacznienie od nowa, lub (jeżeli zapisze Wam zmiany) w miejscu, gdzie skończyliście. Przyczyna to na 99% plik, który próbujecie przesłać. Jeżeli ma powyżej 4MB, blokuje kolejne kroki.
Z mojej perspektywy największym wyzwaniem było to, że po odrzuceniu wniosku trzeba było zacząć całą procedurę od nowa, a nie tylko poprawić jeden załącznik. To niby tylko wniosek online, ale na uważne wypełnienie wszystkich pól trzeba przeznaczyć sporo czasu.
Lista wymaganych dokumentów, które załączyłam do wniosku o obywatelstwo
Zanim wymienię wszystkie załączone przeze mnie dokumenty chcę doprecyzować, że przygotowując je bazowałam na danych ze strony internetowej Prefektury w mojej prowincji Macerata. Raz byłam też zapytać osobiście o listę tego, co konkretnie jest potrzebne. Teoretycznie na terenie całego kraju ta lista powinna być identyczna, ale wszyscy doskonale wiemy, że we Włoszech wszystko to, co wydaje się logiczne i oczywiste, wcale nie musi być takie w praktyce. 😀 Dlatego przed rozpoczęciem całej procedury zachęcam Was do dopytania też kogoś z Prefektury, jeżeli macie taką możliwość. Z tego co zrozumiałam, na przykład moje dokumenty już w portalu zatwierdzał właśnie pan w okienku w Maceracie (już po złożeniu odrzuconego wniosku pojechałam zapytać o przyczynę, i sprawdził przy mnie na portalu online tłumacząc mi, gdzie był błąd).
Uwaga: Na liście wymaganych dokumentów oraz na portalu pod polem przeznaczonym do załączenia np. aktu urodzenia czy zaświadczenia o niekaralności widnieje dopisek: TRADOTTO E LEGALIZZATO, co oznacza, że dany dokument powinien być przetłumaczony i zalegalizowany. Jak? Tzw. apostille, które w Polsce wydaje głównie Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ). W uzyskaniu takiego apostille pomogła mi pani tłumacz z Płocka, skąd pochodzę. Jeżeli potrzebowalibyście kontakt, chętnie Wam go przekażę.
W kwestii apostille jest jednak jedno ALE: podobno nie jest ono wymagane, gdy dany kraj należy do Konwencji Wiedeńskiej, które przewidują formularze wielojęzyczne lub zwolnienia z tych wymogów. Polska do niej należy. Ja jednak od pana w okienku w Maceracie dowiedziałam się po czasie, że na zaświadczeniu o niekaralności apostille było potrzebne, natomiast na akcie urodzenia już nie (wydałam niepotrzebnie pieniądze na jego uzyskanie, więc uczulam Was, by nie popełnić tego samego błędu). Reasumując: ja załączyłam dokumenty z apostille zarówno na samym dokumencie, jak i na tłumaczeniu.
Pora na listę dokumentów załączonych przeze mnie do wniosku o obywatelstwo na podstawie ślubu z Włochem. Jeżeli spodziewasz się na tej liście aktu małżeństwa (to by było logiczne, prawda?), to uwaga – nie był on wymagany. 🙂 Ja przynajmniej nie musiałam go załączać. Wystarczyło, że podałam datę i miejsce naszego ślubu (ślub cywilny na terenie Włoch).
- Dowód tożsamości (Documento di identità) – w moim przypadku dowód osobisty. W systemie podawałam dane zarówno włoskiego jak i polskiego dowodu. Nie wiem czy włoski dowód jest niezbędny do wypełnienia wniosku.
- Zaświadczenie o niekaralności z Polski (Certificato penale) – wydawane przez Krajowy Rejestr Karny. Więcej indormacji na stonie gov.pl: LINK.
- Odpis zupełny lub skrócony aktu urodzenia (Estratto integrale o certificato di nascita) – uzyskany z gminy.
- Dowód wpłaty 250 euro (Ricevuta del pagamento) – opłata administracyjna, którą można uiścić bezpośrednio w portalu (mi niestety nigdy nie zadziałał ten system) lub przelewem na konto Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W przypadku odrzucenia wniosku kwota nie jest zwracana. Pan w Prefekturze w Maceracie powiedział mi, że na dowodzie wpłaty przelewem wygenerowanym np. poprzez aplikację powinien znajdować się podpis urzędnika z banku.
- Zaświadczenie o legalnym pobycie (Attestato di regolare soggiorno) lub prawie stałego pobytu (Attestato di soggiorno permanente) – dotyczy osób mieszkających we Włoszech. Ja załączyłam do wniosku zaświadczenie o prawie stałego pobytu, który można uzyskać z gminy zamieszkania. Żeby uzyskać takie zaświadczenie, musiałam zanieść zaświadczenie o dochodach z ostatnich 5 lat oraz umowę o pracę.
- Certyfikat językowy (Certificato di conoscenza della lingua italiana) – potwierdza znajomość języka włoskiego na poziomie średniozaawansowanym, zwykle B1 lub wyższym. Musi być wystawiony przez odpowiednie jednostki certyfikowane przez państwo włoskie.
- Znaczek skarbowy (Marca da bollo) za 16 euro – należy wpisać dane znaczka po wypełneniu formularzu we wszystkich jego częściach. Taki znaczek teoretycznie można kupić automatycznie w portalu (ja nie doszłam do tego, jak to zrobić) lub po prostu w Tabaccheria.
„Marca da bollo” we Włoszech to oficjalna opłata skarbowa w formie znaczka, która potwierdza wniesienie opłaty urzędowej. To coś w rodzaju polskiej opłaty skarbowej za dokumenty urzędowe.
Wybaczcie mi, jeżeli ten artykuł jest nieco chaotyczny. Na swoje usprawiedliwienie mam to, że cała procedura taka była :D, a ja akceptacji wniosku po miesiącach starań chyba wyrzuciłam wiele rzeczy z pamięci. Jeżeli macie jakieś konkretne pytania, dajcie znać mailowo. Zawsze mogę Wam coś doradzić na podstawie mojego doświadczenia. Wszystkim składającym wniosek o włoskie obywatelstwo życzę powodzenia!
